Trò chuyện với một người Mỹ

61 tuổi, người Mỹ, bác đến Việt Nam đã được 5 năm và thấy Sài Gòn là nơi đáng sống hơn so với những nơi đã qua. Tiếc là gần đây Sài Gòn ô nhiễm quá làm bác bệnh, bác bắt đầu cân nhắc chuyện sống ở thành phố này. Nhưng có một chuyện quan trọng hơn, bác cảm thấy chán và đang tìm một lí do để ở lại Sài Gòn. Bác muốn được sử dụng khả năng của mình trong những tháng năm phục vụ cho chính phủ Mỹ, cho những doanh nghiệp và cả những tổ chức phi lợi nhuận ở nhiều nơi. Trong một dịp tình cờ, được một bạn giới thiệu sau khi nghe những gì mình làm, mình hẹn gặp bác để trò chuyện và quả học được những điều hay, đồng thời có thêm những ý kiến hay cho những gì đang làm.

Bác nói rằng tương lai sẽ nằm ở khả năng tự học và các bạn học sinh – sinh viên sẽ biết cách tự khai thác nguồn tài nguyên internet và các thiết bị công nghệ để tự học mà không quá phụ thuộc vào trường học. Như thế, học sinh – sinh viên cần trang bị cho mình những kỹ năng học tập, mà theo bác, cũng đồng thời là kỹ năng làm việc. Từ kinh nghiệm của mình, bác cho rằng học sinh – sinh viên sẽ cần học những kỹ năng cứng (hard skills), trong đó có những kỹ năng cứng cần cho mọi ngành nghề như kỹ năng tư duy (thinking skills), kỹ năng ngôn ngữ (linguistic skills), sử dụng công nghệ số (IT & digital skills) và kỹ năng giải quyết vấn đề (problem-solving skills). Tài chính là một kỹ năng khác vừa nằm ở kỹ năng cứng vừa nằm ở kỹ năng mềm và được sử dụng ở nhiều môi trường khác nhau. Các kỹ năng mềm liên quan nhiều đến cách ta cư xử với người khác, nói cách khác, kỹ năng mềm nói về cách ta tương tác, hòa hợp với cộng đồng, tập thể, … và gần như nằm trọn trong 2 kỹ năng chính yếu là làm việc nhóm (teamwork) và giao tiếp (communication/interpersonal).

Bác cho rằng học sinh – sinh viên cần vững vàng kỹ năng cứng và các kỹ năng mềm là cái sẽ được lồng ghép trong quá trình học kỹ năng cứng. Đơn giản là, bạn không chỉ học một mình mà học với người khác nữa, hay lúc làm việc cũng thế. Quá trình này đòi hỏi bạn phải biết giao tiếp khéo léo, thuần thục khi đang làm việc cùng với nhóm. Việc tách nó ra và dạy riêng về làm việc nhóm hay giao tiếp có thể làm quá trình dạy 2 kỹ năng này trông kỳ cục, bởi làm việc nhóm hay giao tiếp là cái không phải để diễn giải ra bằng lời mà cần tham gia vào một cái gì đó cụ thể và dần dần tự rút ra bài học. Ngoài ra, 2 kỹ năng mềm này hầu như các bạn đều đã sử dụng từ nhỏ, ngay khi chơi với hàng xóm, với bạn học, với gia đình nữa rồi.

Mình đồng ý, đồng ý 100% với những ý kiến trên và mình cũng đã không ít lần nói những điều tương tự. Hướng nghĩ trên đã dẫn mình đến việc tập trung thiết kế các chương trình, workshop mình sẽ làm vào nhóm kỹ năng cứng trong đó lồng ghép các kỹ năng mềm vào suốt quá trình học tập ấy. Nhưng còn 1 điều quan trọng khác, điều mà bác nói ra và mình cũng đã đồng ý ngay bởi nó đã xuất hiện khi mình thiết kế chương trình “giáo dục tài chính” và đã đến tận trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh để nói về nó và cũng đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của giảng viên.

Bác bảo với việc tự học như trên, để giúp học sinh – sinh viên học tập tiến bộ, cũng như người đi làm có những bước phát triển bản thân đúng đắn không chỉ cho chính họ mà còn tốt cho cả người xung quanh, một vị cố vấn (mentor) là cần thiết.

Ví dụ như chuyện học tiếng Anh, giáo viên có thể chỉ cần hướng dẫn 1 tuần 1 lần những cái cơ bản và khuyến khích người học tự học thêm qua Duolingo, tìm hiểu chủ đề mình yêu thích qua sách/báo/video bằng tiếng Anh và cứ mỗi tuần gặp lại sẽ trò chuyện, hướng dẫn để các bạn mau tiến bộ. Nhóm học không cần nhiều, chừng 5-7 người/nhóm, giờ học không cần kéo dài, chỉ cần chừng 1 giờ/tuần nhưng có phương pháp phù hợp thì vẫn có thể mang lại hiệu quả lớn lao. Những bạn học này cũng có thể tự ôn luyện bằng cách hướng dẫn lại cho người khác, cứ thế mà nhân rộng mô hình. Người học lúc này vừa học được cho mình, vừa giúp người khác học được nữa, họ cũng trở thành 1 mentor và học đi với hành như thế họ hẳn sẽ nhớ lâu, nhớ sâu hơn, và sử dụng tiếng Anh thành thục hơn. Tương tự, cách dạy bằng việc đưa vấn đề để các bạn giải quyết, hoặc một thử thách nào đó cũng có thể được làm như trên. Nôm na là dù học gì thì cũng có 1 mentor bên cạnh để thúc đẩy người học, giúp họ nắm bài hiệu quả, ứng dụng có định hướng để tăng hiệu quả, giảm thiểu rủi ro không đáng có, tiến tới không xảy ra rủi ro nào luôn càng tốt.

3 tuần trước, mình đứng trước 40 bạn sinh viên để nói các bạn nghe về “cố vấn học tập” và các bạn hoàn toàn không biết nó là gì. Chị giảng viên lấy ra ví dụ về 1 nhóm làm việc liên tục 3 tuần nhưng kết quả không đi đến đâu, sát ngày mà vẫn chưa ra được bài nộp. Nhưng chỉ cần 1 giờ đồng hồ hướng dẫn các bạn, nhóm đã xoay chuyển tình thế, làm việc hiệu quả hơn thể hiện rõ qua kết quả các bạn có được. Có lẽ, sau lần ấy các bạn cũng thấy rõ hơn vai trò của cố vấn học tập và cũng biết được cần làm gì để sau này khi làm nhóm như thế các bạn có thể có năng suất cao hơn và kết quả mĩ mãn hơn. “Cố vấn học tập” nghe thì mới nhưng thực ra cũng cũ mèm vì đã được áp dụng rộng rãi bên khối kinh doanh rồi. Mình áp dụng hình thức này vào chương trình “giáo dục tài chính” trong đó, người học sau buổi học về đặt mục tiêu sẽ bắt đầu mỗi 2 tuần/lần sẽ gặp cố vấn để ngoài chuyện tập thành thói quen quản lý tài chính cá nhân thì còn có người để hỗ trợ giải đáp thắc mắc, hướng dẫn cách làm, hoặc thúc đẩy bạn làm tốt hơn những gì bạn đang làm.

Bên cạnh những ý gần với Bác, mình cũng có được thêm ý tưởng để tối ưu nguồn lực hiện tại, nguồn lực ở đây được xét ở phạm vi rất rộng, không chỉ ở cá nhân, gia đình, người xung quanh, mà còn cả trong nước, khu vực và quốc tế. Nguồn lực này có thể tối ưu được nhờ vào công nghệ và sự khéo léo kết hợp giữa công nghệ và con người trong mô hình lai, vừa có tương tác con người, vừa khai thác nguồn tài nguyên vô hạn của internet.

Hy vọng là nói chuyện với mình xong bác cũng bớt chán hơn rồi, và cũng hy vọng có lúc sẽ làm gì đó cùng với bác. Chắc sẽ vui 

Minh Nhật

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: