Tết Tây, vựa gạo, nhà đầu cồn, nhà máy nước và di tích

Tết nhứt là lúc ăn chơi. Dù là Tết Ta hay Tết Tây thì cứ tới dịp, kéo nhau đi chơi là lẽ thường, nhưng đi chơi kiểu này thì có chút khác thường.

Nói tới Cái Bè là nói tới chợ nổi và du khách chắc cũng chỉ biết tới chừng đó, nhiều nữa là mấy cái vườn trái cây có vẻ miệt vườn, mấy làng nghề bày ra để làm du lịch. Tới cỡ đó là hết, đến nỗi, dân địa phương và ngay chính quyền cũng tưởng, nhiêu đó là hết. Hãy khoan kết luận vội, bởi còn.

Cái Bè không phải là nơi sản xuất lúa gạo nhiều nhứt Việt Nam, cũng không nhứt nổi miền Tây, nhưng ai từng ngang qua cũng sẽ thấy ở đây tấp nập ghe tàu chở lúa, chở trấu, xe tải nối đuôi ra vô mấy vựa gạo, nhà máy lớn nhỏ. Cái Bè là chỗ mà chuyện kinh doanh, buôn bán lúa gạo xem ra thuộc dạng tấp nập nhứt nhì miền Tây. Vậy đó mà người ta lại gần như không để ý.

Nếu ta chuyển góc nhìn đi du lịch là đi cho mục đích nghỉ dưỡng, đi cho mục đích khám phá, hay đi để ngắm cảnh thành một góc nhìn bao quát hơn chút rằng, đi du lịch là đi tới một chỗ để sống ở đó một (vài) ngày (giờ), thì có khi có thể chuyện mấy vựa gạo đã được kể. Bởi nếu hiểu du lịch như thế thì sẽ cần nhìn vào con người ta có nhu cầu gì hằng ngày. Ngoài ăn uống, đi lại, ngủ nghỉ, chẳng phải là mình cũng cần đi học đi hành, đi làm việc, đi giao lưu kết bạn, đi chơi giải trí, … như thế du lịch có thể là chuyện đi để học, đi để làm việc, đi để giao lưu kết bạn, đi để giải trí nữa. Nếu là thế, thì đâu chỉ có chợ nổi Cái Bè với mấy làng nghề kia, mà còn có thể tìm hiểu thêm về tôn giáo, hoạt động tâm linh, về cách con người sống, về con người ta trong làm ăn kinh doanh, về con người ta trong học tập, trong lao động, trong vui chơi.

Tết Tây rồi đi nhà máy gạo, là đi lại sau 2-3 lần từng đi. Vậy chứ mà lần này đi lại thấy khác mấy lần trước nữa. Chuyện người ta kinh doanh gạo không hóa đơn, không hợp đồng kí kết, hoạt động kinh doanh dựa trên NIỀM TIN đầy rủi ro, bất trắc nhưng cũng không kém phần hiệu quả; hay chuyện chỉ xài tiền mặt, người đeo toàn vàng với hột xoàn để giao dịch xong thì lấy luôn hột xoàn đang đeo tay thanh toán cho lẹ, mỗi lần thế, khắp người đeo số trang sức trị giá tới vài trăm triệu, nghe như chuyện giỡn chơi. Đi xuống đò để ngó dọc ngang 2 bên sông là mấy trụ dừa khô chết đi rồi như người ta không bỏ, vẫn tận dụng là trụ để neo ghe, cứ mỗi lần neo là mười mấy ngàn, y như thu phí đậu xe hơi trên phố. Rồi còn chuyện sàn giao dịch lúa gạo, chuyện định giá ngược trong kinh doanh lúa gạo, chuyện chợ nổi mất đi, ghe tàu thưa dần có thể ảnh hưởng ra sao đến kinh doanh gạo. Mấy chuyện này, ngay cả chủ ghe du lịch đưa đón không biết bao nhiêu đoàn du khách dỏng tai nghe xong cũng phải mắt tròn mắt dẹt, sao lâu nay ở đây mà hổng thấy đoàn nào nói hay mà chất lượng dữ vậy. Người địa phương mà còn thấy hay nữa là du khách.

Đi xong thì cũng cần ở. Chỗ ở là một nhà đầu cồn nọ, đất cồn bị sạt lở do thuyền bè qua lại nước xô đạp vào bờ. À đó mới chỉ là một nguyên nhân, còn cái khác nữa là chuyện khai thác cát mới ảnh hưởng nhiều, là chuyện lục bình không còn được nhiều nữa nên nếu mà nước có xô đạp bờ thì nguy cơ bị sạt lại càng cao. Nói tới chỗ ở thôi nhưng lại học thêm được chuyện nữa về tác dụng của lục bình, về vấn đề của địa phương và cả về những trăn trở của người địa phương khi sống ở những cồn nổi đang ngày càng sạt lở.

Ở cho đã rồi lại đi chơi tiếp. Có nhà máy nước nọ, xưa đặt ở chỗ A, sau dời về chỗ hiện tại. Chỗ A kia không xài được nữa vì nước bị ô nhiễm. Hỏi sao bị ô nhiễm thì mới biết là do rác thải sinh hoạt, do rác từ chợ thải ra. Thải mà đến mức nguồn nước bị ô nhiễm nặng và phải dời mà máy thì không phải bình thường. Và một trong những biện pháp là dời cái nhà máy đi, còn chuyện vùng nước ô nhiễm kia ra sao thì chưa biết tới chừng nào mới có câu trả lời. Rồi lỡ, vùng nước chỗ nhà máy nước hiện tại lại ô nhiễm nữa, rồi sao? Hỏi chi mà không biết câu trả lời, mệt quá nên thôi giờ ghé qua chùa Bà Thiên Hậu, cho tịnh tâm chút vậy.

Chùa ước chừng xây hồi 1877, tức tròm trèm 140 năm, khả năng do người Tiều xây dựng, thấy có ghi chữ Triều Châu gì gì đó trên bản khắc gỗ. Vị coi chùa nay trên dưới 90 thấy đám trẻ vào mừng mừng tủi tủi, kể lể nhiều chuyện và có lúc phải nghẹn mà nói rằng “già đầu mà còn mất gốc”. Cái chùa này đẹp, lâu năm, nhiều đồ có giá trị nhưng không được xếp di tích. Một phần chùa bị trưng dụng làm cái hội trường cho người ta họp hành chi đó, mà theo người coi chùa trong đó bụi dơ lắm lắm. Phía trước chùa thì đã thành sân bóng chuyền cho lũ trai khóm ra đó chơi mỗi chiều, còn phía hông còn lại là bàn thờ xiêu vẹo, đổ nát trong căn nhà cũ không người trông.

Chợ nổi chết rồi. Có người đã có ý kiến là thế. Những yếu tố khác có thể dùng cho du lịch, hay ảnh hưởng lớn đến du lịch như trên thì không được quan tâm. Như cái nhà cổ được JICA tài trợ trùng tu thì làm ăn manh mún, chỉ biết trục lợi cho mình mà không biết liên kết, liên minh, không biết cùng nhau làm ăn, không chịu tiến thủ để có thể duy trì được sự nghiệp ấy và cả ngôi nhà dài lâu. Vô căn nhà chỉ thấy tù túng, không người tiếp, không thuyết minh dù chỉ là tờ bướm giới thiệu cũng không.

Nghe đến là nản, nhưng những người gặp ở đây lại là điểm sáng, làm cho cái bi quan trở nên lạc quan hẳn. Người ta tin rằng tài nguyên bản địa của Cái Bè không phải chỉ ở thiên nhiên, nó còn ở con người, những người lanh lợi biết khai thác chỗ nước đứng để làm chợ nổi, những người biết xài cây bẹo để quảng bá bán hàng trên sông, rồi sau là dùng chính cánh tài xe tải để quảng bá cho gạo địa phương, đưa gạo đi tận miền Trung và chiếm lĩnh thị trường này. Còn nữa, những người trẻ rành rẽ kỹ thuật, chịu sáng tạo đổi mới, đưa sáng kiến để giảm hao phí, tăng hiệu suất giúp hệ thống cũ được tinh gọn và vận hành thêm hiệu quả. Hay như mấy em nhỏ mới lên đại học làm mấy clip quảng bá cho địa phương được phụ huynh và người lớn hết mình ủng hộ. Đó là mấy điểm sáng.

Đi du lịch mà được sống cùng, làm việc cùng, học cùng như vầy mới người địa phương thiệt sướng hết biết. Mà thiệt ra, như tụi tui đâu có nói vầy là đi du lịch, tụi tui nói vầy là Travelearn – Đi Để Học.

Minh Nhật

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: