Nghĩ về mình

Ta thường được nghe “phải biết nghĩ cho người khác”.
Ta cũng được nghe “phải biết nghĩ cho bản thân”.
Vậy nghe ai, nghe điều nào đây?

Không ít lần mình được khuyên và cũng từng nói với người khác rằng cần dành thời gian để suy nghĩ về bản thân hơn là nghĩ về người khác và những điều người ta nói về mình. Tuy nhiên, mỗi người tiếp thu lại tiếp tục có những cách nghĩ khác nhau khi nghe nói về điều trên.

Có bạn cho rằng như thế quả ích kỷ. Chuyện ấy đúng với bạn, bởi khả năng bạn đang đặt bạn là người chỉ nghĩ về mình và bỏ qua tất cả những gì liên quan đến người khác, xem lợi ích của mình hơn tất thảy. Trong chuyện suy nghĩ về mình sẽ hay có cách nghĩ rằng nghĩ về những cái ta muốn, những cái ta sẽ làm, và một con người mà ta sẽ trở thành. Nhưng cũng có cách nghĩ khác rằng khi nghĩ về mình mà ở đó mình hiểu rằng giữa mình và người khác không hề có sự phân biệt, một sự buồn phiền nơi mình hoàn toàn có thể là nguyên nhân gây ra buồn phiền nơi người khác, một sự khó chịu nơi mình hoàn toàn có thể gây nên sự khó chịu ở người khác, một sự giận dữ nơi mình hoàn toàn có thể lan sang người khác; lúc này, nghĩ về mình cũng chính là đang nghĩ về người khác, hiểu về mình cũng chính là đang hiểu về người khác, một sự hiểu rõ bản thân mà cụ thể hơn là ở những sợ hãi, mong cầu và những hệ lụy của nó là phương cách để hiểu được chính ta và người quanh ta. Điều này có làm bạn khó hiểu?

Nói về chuyện ta muốn, ta sẽ làm hay người mà ta trở thành, rất cần thiết hiểu rõ cái muốn, cái sẽ làm, cái sẽ trở thành ấy ở đâu mà ra. Làm được chuyện ấy nhất thiết phải quay về để xem xét và chất vấn chính mình. Có những điều ta muốn làm nhưng không thực sự như thế, ta bảo là muốn làm nhưng chẳng qua chỉ là làm để người khác coi, để chứng minh một điều gì đó, để ta không thua kém, để được công nhận và ta làm trong sự khổ sở, trong chán chường, trong lo âu. Những điều ta sẽ làm hay người mà ta muốn trở thành cũng vậy, có khi ta muốn trở thành một hình ảnh nào đó mà quên mất chính mình, có khi ta muốn trở thành cái mà phụ huynh, người xung quanh hay truyền thông dựng lên chứ trong ta thật không muốn thế. Nhưng nếu ta không làm, trong ta lại có những hoang mang, lo âu rằng liệu ta có bị bỏ lại đằng sau? Một nỗi sợ to lớn hiện lên trong ta. Nỗi sợ ấy, như vừa nói, có thể từ việc sợ không được công nhận, sợ bị đánh giá, sợ thất bại, sợ rất nhiều thứ nhưng xét đến cùng, bao trùm tất cả là nỗi sợ cái vô định, cái không đoán được, sợ tương lai.

Related image

Không quá khó để nhận ra rất nhiều công ty, tổ chức đang đánh vào nỗi sợ này để lôi kéo công chúng, để chúng ta, những người tiêu dùng, sử dụng sản phẩm của họ. Chúng ta thường được nghe ra rả về ‘người tiêu dùng thông minh’ nhưng nghĩ xem ta có thật thông minh? Và nếu ta không nhận mình là người tiêu dùng thông minh thì ta sẽ là gì? Có thông minh thì ắt cũng có không thông minh, đứng ở một thái cực nào thì cũng sẽ chỉ thấy được cái hiển hiện ở thái cực ấy mà chê bai thái cực khác, nếu có thể dung hòa, cân bằng, hiểu được từ đâu người ta đưa ra những từ ngữ ấy, chúng đang dùng cho mục đích gì, không để mình thiên lệch về một phía nào cả dùng hiểu biết, trí tuệ để rọi soi những điều mình chưa biết và luôn sẵn sàng lắng nghe mà không xét đoán, ấy mới là lúc có được ‘thông minh thực sự’, cái thông minh tự có chứ không do người khác nói và ta theo đuổi mà thành.

Một ví dụ khác là sự ra đời và lan rộng nhanh chóng của các khóa làm giàu, những khóa học ăn xổi kiểu ‘siêu tốc’, ‘nhanh chóng’, ‘chiêu trò’ … những khóa này đều nhắm vào nỗi sợ và mong cầu, ham muốn trong ta cả. Việc hiểu được cách mà nỗi sợ, mong cầu chi phối ta cũng những hành động ta có thể làm khi ta hòa vào một đám đông giúp ta có thể nhận rõ đâu là chỗ cần đến, cái cần làm, người cần gặp. Điều này, để có được, cũng không gì khác ngoài biết nghĩ về mình trong sự nhận thức rõ ràng rằng ta và người khác là như nhau, không hề có khác biệt. Nếu nghĩ đến cái khác biệt cái cần hiểu là những khác biệt trong suy nghĩ, hành vi, hành động còn về cấu trúc về những cảm xúc (cái thường xuyên dẫn dắt ta) về những ham muốn, sợ hãi thì có thể xem ai cũng như ai, không ngoại lệ. Như từng nói, hiểu ta giống nhau mới có thể cảm thông và tôn trọng cái khác biệt, không hiểu thì chỉ là chót lưỡi đầu môi.

Nghĩ về mình trong một liên hệ mật thiết với mọi sự trong đời sống và kết nối vào sâu trong mình sẽ thấy ta đang đã có nhiều cái, điều cần làm là biết tin tưởng ở mình, nuôi dưỡng cho những cái tốt sẵn có và không trù dập cái ta cho là không tốt. Nếu ta có đang làm một cái gì đó mà cho rằng không tốt, ta biết điều đó đang xảy ra và ta cũng biết là vì ta đang chăm cho điều không tốt ấy nhiều hơn nên nó mới có cơ hội khởi sinh và lấn át cái tốt. Cái tốt ở đó chỉ chờ lúc để được sống dậy, mà cái không tốt cũng ở đó chờ lúc có cơ hội cũng sẽ khởi lên. Ta biết để khi nghĩ về mình thì biết chỗ đâu cần chăm, chỗ đâu cần tưới.

Minh Nhật

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: