NGO insight | Probono và service learning

Pro bono là một thuật ngữ có gốc Latin để chỉ những người làm tình nguyện chuyên nghiệp bằng cách sử dụng năng lực chuyên môn của mình để giúp các tổ chức làm việc liên quan đến vấn đề xã hội mà không cần trả công.

Ở Việt Nam, dù đã có nhiều người làm dạng như thế này nhưng thuật ngữ và cách làm này thực ra vẫn chưa phổ biến, kể cả những người làm trong lĩnh vực liên quan cũng chưa chắc biết đến. Ở Mỹ, luật định các hãng luật một năm phải dành ra bao nhiêu giờ tối thiếu để cung cấp các dịch vụ dạng pro bono, tức giải quyết một sự vụ nào đấy mà không tính phí tư vấn hay bào chữa, và có đôi khi phải chỉ định sự vụ. Tuy nhiên, pro bono không giới hạn chỉ trong ngành luật. Nếu có bất kì chuyên môn gì và muốn sử dụng chuyên môn đó để giúp đỡ thì đều có thể cân nhắc đến hình thức pro bono. Rất nhiều công ty đã biết đến hình thức này và họ áp dụng nó như một kiểu hoạt động thiện nguyện có tính chiến lược, trong đó công ty không chỉ hoặc không cần phải dùng các khoản tài trợ hiện kim để giúp đỡ nữa mà sẽ dùng tài nguyên nhân lực để hỗ trợ cho các tổ chức cần giúp đỡ.

Mình may mắn khi tiếp xúc với chương trình “Service Learning” của Đại học Indiana dành cho chương trình học GLOBASE của lớp MBA thuộc Kelly Business School của trường này. Cách học áp dụng “Service Learning” trong đó học viên phải đi đến các quốc gia đang phát triển và dùng những kiến thức, kĩ năng mình học của mình để giúp đỡ cho NGO địa phương hoặc doanh nghiệp xã hội. Theo mình cách làm này như một kiểu chuẩn bị tinh thần “pro bono” cho các học viên vậy. Đó là ở cấp độ học viên cao học, hoặc sinh viên đại học.

Ở cấp độ công ty, khi hình thức này đưa vào chiến lược của công ty để khuyến khích nhân viên thực hành trách nhiệm của chính họ (và của công ty) với xã hội. Nó giúp nhân viên tiếp xúc với những môi trường mới mẻ, rèn luyện những kỹ năng cũ ở môi trường mới, thực hành rất nhiều những kỹ năng làm việc khác. Việc này giúp chính nhân viên thay đổi nhận thức của mình, các kỹ năng làm việc và kỹ năng cảm xúc được rèn giũa, đồng thời giúp họ làm việc hiệu quả hơn khi trở lại với công việc chính, từ đó cũng giúp gắn kết hơn với công ty họ làm. Ở Nhật Bản, Cross Field là một kiểu dịch vụ giúp các doanh nghiệp kết nối với các NGOs hoặc doanh nghiệp xã hội để giúp họ gửi nhân viên đến làm việc dạng pro bono ở những tổ chức kia chừng 3 tháng đến 1 năm. Ở Mỹ có Taproot, hay Pyxera cũng tương tự nhưng thời gian ngắn hơn so với Cross Field. Thật may là mình được đọc muốn cuốn sách do Taproot soạn liên quan đến pro bono và nội dung rất đầy đủ, chi tiết liên quan đến pro bono. Thêm một cái may nữa là sắp tới có thể được làm việc cùng Pyxera, nếu thế, đây là dịp để mình có thể hiểu hơn các mà một doanh nghiệp Mỹ gửi người đi để thực hiện dịch vụ pro bono là thế nào và hiệu quả họ có thể mang lại là gì. Còn ở Việt Nam, LIN Center là nơi đang đi đầu trong việc đẩy mạnh và thực hành hai khái niệm tình nguyện viên chuyên môn và pro bono.

Một người chị của mình làm việc ở nước ngoài và mình được biết chị đang làm đề tài liên quan đến “value co-creation”, tạm dịch là đồng sáng tạo giá trị. Chị tìm hiểu về cách mà các doanh nghiệp đang kết hợp với các bên có liên quan như người tiêu dùng, báo chí, chính phủ, nhà cung cấp, … để cùng tạo nên các giá trị chung chứ quá trình sáng tạo không còn độc lập và đơn lẻ từ phía doanh nghiệp. Có vẻ như có một xu hướng kết hợp các lĩnh vực lại với nhau thay vì chia chẻ ra quá nhiều, một xu hướng của quy tụ hơn là phân tách. Doanh nghiệp bắt đầu đẩy mạnh những hoạt động xã hội, còn các tổ chức xã hội chuyển mình thành doanh nghiệp xã hội hoặc bắt đầu có hoạt động có thu để tự bền vững và lôi kéo doanh nghiệp vào cùng làm với mình. Chưa rõ đây có phải là xu hướng hay không và kết quả gì có thể mang lại từ đấy, nhưng cá nhân mình nghĩ khi người ta biết liên hợp, kết nối với nhau, biết gần gũi, quan tâm lẫn nhau trong một sự độc lập, tự chủ thì một thế giới đẹp hơn, an bình hơn hoàn toàn là điều có thể trông mong. Lúc này, bạn biết đến những khái niệm mới mẻ này rồi có thể tự tìm hiểu và bắt tay vào thực hành luôn cũng được rồi đấy. Vì mình, vì người.

Minh Nhật

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: